Τι είναι το STILNOX;
Στο ευρύ φάσμα της νευροφαρμακολογίας, η αναζήτηση για την τεχνητή πρόκληση ύπνου δίχως τις βαριές “σκιές” που άφηναν τα παλαιότερα βαρβιτουρικά, οδήγησε στην ανάπτυξη νέων μορίων. Το STILNOX αποτελεί την εμπορική ονομασία ενός τέτοιου παράγοντα, ο οποίος εμπεριέχει ως δραστική ουσία την ζολπιδέμη (zolpidem hemitartrate). Αν και συχνά συγχέεται λειτουργικά με τις βενζοδιαζεπίνες λόγω της υπνωτικής του ισχύος, χημικά διαφοροποιείται πλήρως, καθώς ανήκει στην κατηγορία των ιμιδαζοπυριδινών (imidazopyridines). Η ουσία αυτή κυκλοφορεί παγκοσμίως με ποικίλες εμπορικές ονομασίες (όπως Ambien σε άλλες δικαιοδοσίες), εξυπηρετώντας τον ίδιο κλινικό σκοπό: τη βραχυχρόνια αντιμετώπιση της αϋπνίας. Η ιδιαιτερότητα της ζολπιδέμης έγκειται στην εκλεκτικότητά της. Σε αντίθεση με φάρμακα που “βομβαρδίζουν” αδιακρίτως το κεντρικό νευρικό σύστημα, η ζολπιδέμη εμφανίζει υψηλή συγγένεια με συγκεκριμένους υποδοχείς.
Σε μοριακό επίπεδο, η δράση της είναι γοητευτικά συγκεκριμένη. Λειτουργεί ως αγωνιστής (ουσία που προσδένεται σε έναν υποδοχέα και τον ενεργοποιεί) στο μακρομοριακό σύμπλεγμα του υποδοχέα GABA-ωμέγα, τροποποιώντας το άνοιγμα των διαύλων ιόντων χλωρίου. Ενώ οι βενζοδιαζεπίνες συνδέονται μη εκλεκτικά, η ζολπιδέμη στοχεύει κυρίως τους υποδοχείς ωμέγα-1 (BZ1). Αυτή η επιλεκτικότητα είναι κρίσιμης σημασίας: πειραματικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι η κατασταλτική της δράση επιτυγχάνεται σε χαμηλότερες δόσεις από εκείνες που θα απαιτούνταν για την πρόκληση αντισπασμωδικών ή μυοχαλαρωτικών αποτελεσμάτων. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι το φάρμακο προάγει τον ύπνο με λιγότερες παρεμβολές στη μυϊκή λειτουργία σε σύγκριση με παλαιότερους παράγοντες. Κατατάσσεται φαρμακολογικά στα υπνωτικά και ηρεμιστικά (κωδικός ATC: N05CF02), και πιο συγκεκριμένα στα φάρμακα με δράση παρόμοια των βενζοδιαζεπινών, αποτελώντας ένα ισχυρό εργαλείο στη θεραπευτική φαρέτρα για την αντιμετώπιση σοβαρών διαταραχών ύπνου που προκαλούν δυσφορία στον ασθενή.
Ενδείξεις για το STILNOX
Η κλινική χρήση του φαρμάκου είναι αυστηρά οριοθετημένη. Το STILNOX ενδείκνυται για τη βραχυχρόνια θεραπεία της αϋπνίας σε ενήλικες, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου η διαταραχή είναι εξουθενωτική ή προκαλεί έντονη ψυχολογική δυσχέρεια. Η αποτελεσματικότητά του έχει μελετηθεί τόσο στην οξεία όσο και στην χρόνια αϋπνία, ωστόσο, η ιατρική κοινότητα συνιστά τη χρήση του για το μικρότερο δυνατό χρονικό διάστημα (Zhuravleva, M. V., et al.). Δεν αποτελεί λύση για το καθημερινό άγχος ή την ήπια δυσκολία έλευσης του ύπνου, αλλά μια φαρμακευτική παρέμβαση για παθολογικές καταστάσεις.
Προφυλάξεις
Η χορήγηση υπνωτικών παραγόντων απαιτεί συνεχή ιατρική επιτήρηση. Ο κίνδυνος εξάρτησης, σωματικής ή ψυχολογικής, είναι υπαρκτός και αυξάνεται με τη δόση και τη διάρκεια της θεραπείας.
Ειδικές προειδοποιήσεις για ηλικιωμένους, παιδιά και εγκύους
-
Ηλικιωμένοι: Οι ηλικιωμένοι ή εξασθενημένοι ασθενείς ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις επιδράσεις της ζολπιδέμης, με αυξημένο κίνδυνο πτώσεων και νοητικής σύγχυσης. Συνιστάται συνήθως χαμηλότερη δοσολογία.
-
Παιδιά: Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της ζολπιδέμης σε παιδιά και εφήβους κάτω των 18 ετών δεν έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς, συνεπώς η χρήση της δεν συνιστάται σε αυτόν τον πληθυσμό.
-
Κύηση και Θηλασμός: Η χρήση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης πρέπει να αποφεύγεται, ιδιαίτερα στο πρώτο τρίμηνο, εκτός εάν το κλινικό όφελος υπερτερεί ξεκάθαρα του κινδύνου για το έμβρυο. Η ουσία απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα, καθιστώντας τον θηλασμό μη συμβατό με τη θεραπεία.
Παρενέργειες
Όπως κάθε δραστική ουσία που επηρεάζει την νευροδιαβίβαση, έτσι και το STILNOX συνοδεύεται από ανεπιθύμητες ενέργειες, οι οποίες συχνά εξαρτώνται από τη δόση. Οι πιο συχνές περιλαμβάνουν:
-
Νευρικό σύστημα: Υπνηλία την επόμενη ημέρα, ζάλη, πονοκέφαλο και σε σπανιότερες περιπτώσεις αμνησία (προσθόδρομη αμνησία), η οποία μπορεί να εμφανιστεί αρκετές ώρες μετά τη λήψη.
-
Ψυχιατρικές διαταραχές: Παράδοξες αντιδράσεις όπως ανησυχία, ευερεθιστότητα, ή ακόμα και παραισθήσεις, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους.
-
Γαστρεντερικό: Ναυτία, έμετος ή κοιλιακό άλγος.
Σε ορισμένες μελέτες που αξιολογούν διάφορες παράμετροι ύπνου, έχουν αναφερθεί περιστατικά υπνοβασίας ή άλλων σύνθετων συμπεριφορών κατά τη διάρκεια του ύπνου (Inoue, Y., et al.).
Δοσολογία και χορήγηση
Η θεραπεία πρέπει να είναι εξατομικευμένη. Η συνήθης συνιστώμενη δόση για ενήλικες είναι 10 mg ημερησίως, λαμβανόμενη αμέσως πριν την κατάκλιση. Το φάρμακο πρέπει να λαμβάνεται σε μία μόνο δόση και να μην χορηγείται εκ νέου κατά τη διάρκεια της ίδιας νύχτας. Νέες τεχνολογίες φαρμακοτεχνίας εξετάζουν μεθόδους για άμεση αποδέσμευση της δραστικής ουσίας, ώστε να επιταχύνεται η επέλευση του ύπνου (Adamov, I., et al.).
Τι να κάνω αν παραλείψω μια δόση «STILNOX»;
Το STILNOX λαμβάνεται μόνο επί ανάγκης (δηλαδή όταν υπάρχει αϋπνία). Εάν παραλειφθεί μια δόση και ο ασθενής βρίσκεται ακόμα ξύπνιος, μπορεί να τη λάβει μόνο εάν έχει μπροστά του τουλάχιστον 7-8 ώρες ύπνου πριν χρειαστεί να δραστηριοποιηθεί. Ποτέ δεν πρέπει να διπλασιάζεται η δόση για να αναπληρωθεί η χαμένη.
Υπερδοσολογία
Η λήψη υπερβολικής ποσότητας ζολπιδέμης μπορεί να οδηγήσει σε καταστολή του ΚΝΣ, κυμαινόμενη από υπνηλία έως κώμα. Σε σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να παρατηρηθεί αναπνευστική καταστολή και υπόταση. Η αντιμετώπιση είναι συμπτωματική και υποστηρικτική, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί η φλουμαζενίλη ως αντίδοτο, πάντα υπό στενή ιατρική παρακολούθηση λόγω του κινδύνου σπασμών.
Αλληλεπιδράσεις
Αλληλεπιδράσεις φαρμάκου-φαρμάκου
Η συγχορήγηση με άλλα κατασταλτικά του ΚΝΣ (όπως αντιψυχωσικά, υπνωτικά, αγχολυτικά, αντικαταθλιπτικά, ναρκωτικά αναλγητικά) ενισχύει την κατασταλτική δράση. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται με οπιούχα, καθώς ο κίνδυνος αναπνευστικής καταστολής αυξάνεται δραματικά.
Αλληλεπιδράσεις φαρμάκου-τροφής
Το αλκοόλ δεν πρέπει να καταναλώνεται κατά τη διάρκεια της θεραπείας, καθώς επιτείνει την κατασταλτική επίδραση της ζολπιδέμης. Επίσης, η λήψη του φαρμάκου αμέσως μετά από ένα πλούσιο γεύμα μπορεί να καθυστερήσει την έναρξη της δράσης του.
Φύλαξη φαρμάκου
Το προϊόν πρέπει να φυλάσσεται σε μέρος που δεν βλέπουν και δεν προσεγγίζουν τα παιδιά. Διατηρείται στην αρχική συσκευασία για να προστατεύεται από το φως και την υγρασία, συνήθως σε θερμοκρασία δωματίου, μακριά από πηγές έντονης θερμότητας.
Ανάλυση Δραστικής Ουσίας
Η θεμελιώδης κατανόηση του STILNOX απαιτεί μια εις βάθος ματιά στη μοριακή αρχιτεκτονική της ζολπιδέμης. Πρόκειται για μια ένωση που, αν και λειτουργικά μιμείται την ηρεμία που προσφέρουν οι βενζοδιαζεπίνες, διατηρεί μια ξεχωριστή χημική ταυτότητα ως ιμιδαζοπυριδίνη. Η σταθερότητα και η βιοδιαθεσιμότητα του φαρμάκου εξαρτώνται άμεσα από τα φυσικά χαρακτηριστικά της ημιτρυγικής ζολπιδέμης, συμπεριλαμβανομένης της κρυσταλλικής δομής και της διαλυτότητάς της, παράγοντες που καθορίζουν την ταχύτητα με την οποία η ουσία διαπερνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό (Elsevier). Η φαρμακοτεχνική μορφή του δισκίου είναι σχεδιασμένη ώστε να απελευθερώνει την ουσία με ρυθμό που να συμβαδίζει με την φυσιολογική ανάγκη για γρήγορη έλευση του ύπνου, αποφεύγοντας ωστόσο τις απότομες αιχμές συγκέντρωσης που θα μπορούσαν να επιτείνουν τις ανεπιθύμητες ενέργειες.
Αποτελεσματικότητα
Η κλινική αξία του STILNOX έγκειται στην ικανότητά του να “απενεργοποιεί” τα κέντρα εγρήγορσης του εγκεφάλου με χειρουργική ακρίβεια. Η αποτελεσματικότητα αυτή δεν είναι μονοδιάστατη· εξαρτάται από την αλληλεπίδραση του φαρμάκου με τους ενδογενείς ρυθμιστές του κιρκάδιου ρυθμού. Σύγχρονες αναλυτικές μέθοδοι επιτρέπουν πλέον τον ταυτόχρονος προσδιορισμός ζολπιδέμης και μελατονίνης, προσφέροντας νέα δεδομένα για το πώς η εξωγενής χημική παρέμβαση μπορεί να συνυπάρξει ή να επηρεάσει τις φυσικές ορμόνες του ύπνου (Scientific Reports). Η ισορροπία αυτή είναι κρίσιμη, καθώς η υπερβολική καταστολή μπορεί να οδηγήσει σε εναπομένουσα υπνηλία, ενώ η ανεπαρκής δόση δεν επιλύει το πρόβλημα της αϋπνίας.
Πρόσθετες σημαντικές πληροφορίες
Ανάπτυξη ανθεκτικότητας
Το φαινόμενο της ανθεκτικότητας, όπου ο οργανισμός απαιτεί ολοένα και μεγαλύτερες δόσεις για να επιτύχει το ίδιο αποτέλεσμα, αποτελεί μια βιολογική προσαρμογή των υποδοχέων GABA. Η μακροχρόνια έκθεση στο STILNOX μπορεί να οδηγήσει σε απευαισθητοποίηση αυτών των υποδοχέων, καθιστώντας το φάρμακο λιγότερο δραστικό με την πάροδο του χρόνου. Αυτός ο μηχανισμός υπογραμμίζει την ανάγκη για διακεκομμένη θεραπεία και αποφυγή της συνεχούς χρήσης.
Προκλινικές και Κλινικές Μελέτες
Η μετάβαση από το εργαστήριο στον ασθενή βασίζεται στην ακριβή μέτρηση της ουσίας σε διάφορα στάδια παραγωγής. Η ανάπτυξη νέων αισθητήρων έχει βελτιώσει δραματικά την ικανότητα ανίχνευσης της ζολπιδέμης σε φαρμακευτικά σκευάσματα, διασφαλίζοντας ότι κάθε δισκίο περιέχει την ακριβή ποσότητα δραστικής ουσίας που αναγράφεται, ελαχιστοποιώντας τις διακυμάνσεις στη θεραπευτική απόκριση (Springer). Οι μελέτες αυτές επιβεβαιώνουν ότι η φαρμακοκινητική συμπεριφορά του STILNOX παραμένει προβλέψιμη όταν τηρούνται οι προδιαγραφές παρασκευής.
Μετεγκριτικές μελέτες, Φαρμακοεπαγρύπνηση και Φαρμακοκινητικά χαρακτηριστικά
Μετά την κυκλοφορία του φαρμάκου στην αγορά, η εστίαση μετατοπίζεται στην ασφάλεια και την πρόληψη της κακής χρήσης. Δυστυχώς, η ισχυρή υπνωτική δράση της ζολπιδέμης έχει συνδεθεί και με περιστατικά εγκληματικής χρήσης για κάμψη της αντίστασης. Η ιατροδικαστική έρευνα έχει εστιάσει στην ανάπτυξη μεθόδων για την ανίχνευση της ουσίας σε πολύπλοκα μίγματα, όπως ο χυμός μήλου ή άλλα ποτά, ώστε να εντοπίζονται άμεσα περιπτώσεις δόλιας χορήγησης (RSC). Η φαρμακοεπαγρύπνηση παραμένει άγρυπνος φρουρός, καταγράφοντας σπάνιες παρενέργειες που δεν εμφανίστηκαν κατά τις αρχικές κλινικές δοκιμές.
Συγκριτική αποτελεσματικότητα
Σε σύγκριση με νεότερους παράγοντες, το STILNOX παραμένει σημείο αναφοράς λόγω της ταχείας έναρξης δράσης του. Ωστόσο, η διάρκεια δράσης του είναι σχετικά βραχεία, γεγονός που το καθιστά ιδανικό για αϋπνία τύπου επέλευσης (δυσκολία να κοιμηθεί κανείς), αλλά λιγότερο αποτελεσματικό για τη διατήρηση του ύπνου καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας σε σχέση με σκευάσματα παρατεταμένης αποδέσμευσης.
Συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις
Η συγκεντρωτική ανάλυση δεδομένων από παγκόσμιες μελέτες επιβεβαιώνει ότι, ενώ η ζολπιδέμη είναι εξαιρετικά αποτελεσματική βραχυπρόθεσμα, τα οφέλη τείνουν να σταθεροποιούνται ή να μειώνονται με τη μακροχρόνια χρήση, ενώ οι κίνδυνοι αυξάνονται δυσανάλογα. Οι μετα-αναλύσεις συνηγορούν υπέρ της χρήσης της ως “εργαλείο διάσωσης” και όχι ως μόνιμη θεραπεία συντήρησης.
Τρέχουσες ερευνητικές κατευθύνσεις και μελλοντικές προοπτικές
Η έρευνα δεν σταματά στην τρέχουσα μορφή του φαρμάκου. Οι επιστήμονες εξερευνούν νέους τρόπους χορήγησης, όπως υπογλώσσια σπρέι ή διαδερμικά επιθέματα, για να παρακάμψουν τον μεταβολισμό πρώτης διόδου και να μειώσουν τη συνολική δόση που απαιτείται. Επιπλέον, μελετάται η σταθερότητα του μορίου σε ακραίες συνθήκες, καθώς και η δυνατότητα εξατομικευμένης δοσολογίας με βάση το γενετικό προφίλ του ασθενούς, ανοίγοντας τον δρόμο για την ιατρική ακριβείας στην αντιμετώπιση της αϋπνίας.
Ιστορία του φαρμάκου
Η ζολπιδέμη συντέθηκε για πρώτη φορά στις αρχές της δεκαετίας του 1980 από την γαλλική φαρμακευτική εταιρεία Synthelabo (πλέον μέρος του ομίλου Sanofi). Στόχος της ερευνητικής ομάδας ήταν η δημιουργία ενός υπνωτικού που θα δρούσε αποκλειστικά στους υποδοχείς του ύπνου, αποφεύγοντας τις παρενέργειες των βενζοδιαζεπινών. Η έγκρισή της στην Ευρώπη και αργότερα στις ΗΠΑ (1992) άλλαξε το τοπίο της θεραπείας της αϋπνίας. Στην Ελλάδα, η δραστική ουσία καθιερώθηκε γρήγορα και πλέον διατίθεται ευρέως τόσο ως πρωτότυπο όσο και μέσω ποιοτικών γενοσήμων από ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες, καλύπτοντας τις ανάγκες χιλιάδων ασθενών.
Συνοπτικά για το STILNOX
Η ζολπιδέμη (φάρμακο STILNOX) συνιστά έναν ισχυρό υπνωτικό παράγοντα της κατηγορίας των ιμιδαζοπυριδινών, ο οποίος ενδείκνυται αυστηρά για τη βραχυχρόνια κλινική διαχείριση της σοβαρής αϋπνίας που προκαλεί λειτουργική έκπτωση ή έντονη δυσφορία στον ασθενή. Ο μηχανισμός δράσης του εστιάζει στην εκλεκτική δέσμευση στους υποδοχείς ωμέγα-1 του συμπλέγματος GABA-A, διαφοροποιούμενο χημικά από τις βενζοδιαζεπίνες. Η χορήγηση αντενδείκνυται απόλυτα σε περιστατικά βαρείας ηπατικής ανεπάρκειας, συνδρόμου υπνικής άπνοιας και οξείας ή χρόνιας μυασθένειας Gravis. Το προφίλ ασφαλείας της ουσίας περιλαμβάνει τον κίνδυνο εμφάνισης ψυχοκινητικών διαταραχών, προσθόδρομης αμνησίας και ανάπτυξης φαρμακευτικής εξάρτησης, γεγονός που καθιστά επιβεβλημένη τη σταδιακή διακοπή της αγωγής και όχι την απότομη διακοπή. Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή και τροποποίηση της δοσολογίας κατά τη συνταγογράφηση σε ηλικιωμένους, ενώ η ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ απαγορεύεται.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Η λήψη φαρμακευτικών σκευασμάτων απαιτεί πάντοτε την προηγούμενη συμβουλή ιατρού. Είναι απαραίτητη η ανάγνωση του φύλλου οδηγιών χρήσης. Το συγκεκριμένο εγκυκλοπαιδικό κείμενο παρέχει δεδομένα για τη δραστική ουσία αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξατομικευμένες οδηγίες του θεράποντος ιατρού ή του φαρμακοποιού.
Συχνές Ερωτήσεις
Τι ακριβώς είναι το STILNOX και πώς κατηγοριοποιείται;
Το STILNOX είναι ένα υπνωτικό φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ζολπιδέμη. Ανήκει στην κατηγορία των ουσιών που σχετίζονται με τις βενζοδιαζεπίνες, αλλά διαθέτει διαφορετική χημική δομή (ιμιδαζοπυριδίνη). Χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση επεισοδίων αϋπνίας. Η χρήση του πρέπει να γίνεται πάντα κατόπιν διάγνωσης και συνταγογράφησης από ιατρό.
Πόσο γρήγορα ξεκινά η δράση του φαρμάκου;
Η ζολπιδέμη χαρακτηρίζεται από ταχεία έναρξη δράσης, συνήθως εντός 15-30 λεπτών από τη λήψη. Για τον λόγο αυτό, το STILNOX πρέπει να λαμβάνεται ακριβώς πριν την κατάκλιση ή αφού ο ασθενής έχει ξαπλώσει. Επιβάλλεται να έχετε διαθέσιμες 7-8 ώρες ύπνου πριν ξυπνήσετε. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για τον κατάλληλο χρόνο λήψης.
Μπορώ να λαμβάνω το STILNOX μακροχρόνια;
Όχι. Η θεραπεία με STILNOX προορίζεται για μικρό χρονικό διάστημα, συνήθως από λίγες ημέρες έως δύο εβδομάδες, με μέγιστο όριο τις τέσσερις εβδομάδες συμπεριλαμβανομένης της περιόδου διακοπής. Η μακροχρόνια χρήση αυξάνει τον κίνδυνο ανοχής και εξάρτησης. Ο θεράπων ιατρός καθορίζει την ακριβή διάρκεια της θεραπείας.
Υπάρχει κίνδυνος αμνησίας μετά τη λήψη;
Ναι, η ζολπιδέμη μπορεί να προκαλέσει προσθόδρομη αμνησία, δηλαδή αδυναμία ανάκλησης γεγονότων που συνέβησαν μετά τη λήψη του φαρμάκου, ιδιαίτερα αν ο ύπνος διακοπεί νωρίτερα από το αναμενόμενο. Για την ελαχιστοποίηση αυτού του κινδύνου, διασφαλίστε συνθήκες αδιάλειπτου ύπνου και συζητήστε τυχόν ανησυχίες με τον ιατρό που σας παρακολουθεί.
Επηρεάζει την ικανότητα οδήγησης την επόμενη ημέρα;
Το STILNOX μπορεί να προκαλέσει υπνηλία, ζάλη και μειωμένη εγρήγορση ακόμα και την επόμενη ημέρα μετά τη λήψη. Εάν δεν έχουν παρέλθει τουλάχιστον 8 ώρες από τη λήψη, η οδήγηση και ο χειρισμός μηχανημάτων πρέπει να αποφεύγονται. Ζητήστε τη γνώμη του ιατρού σας πριν αναλάβετε δραστηριότητες που απαιτούν πλήρη διαύγεια.
Επιτρέπεται η κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια της θεραπείας;
Η κατανάλωση αλκοόλ απαγορεύεται αυστηρά κατά τη διάρκεια της θεραπείας με STILNOX. Το αλκοόλ ενισχύει την κατασταλτική δράση του φαρμάκου στο κεντρικό νευρικό σύστημα, αυξάνοντας τον κίνδυνο σοβαρών παρενεργειών και αναπνευστικής καταστολής. Ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες του ιατρού σας σχετικά με τις διατροφικές αλληλεπιδράσεις.
Πώς πρέπει να γίνει η διακοπή του φαρμάκου;
Η διακοπή της θεραπείας με STILNOX πρέπει να γίνεται σταδιακά και όχι απότομα, για να αποφευχθεί το φαινόμενο της “αϋπνίας εκ του αντιθέτου” (rebound insomnia) και συμπτώματα στέρησης. Ο ιατρός σας θα σχεδιάσει ένα πρόγραμμα μείωσης της δόσης ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού σας.
Βιβλιογραφία
-
Abo Elkheir SM, Nasr JJM, Walash MI, Zeid AM. Eco-friendly spectrofluorimetric and HPLC-fluorescence methods for simultaneous determination of melatonin and zolpidem in pharmaceuticals. Scientific Reports, 2025.
-
Adamov I, Stanojević G, Medarević D, Ivković B, et al. Formulation and characterization of immediate-release oral dosage forms with zolpidem tartrate fabricated by digital light processing (DLP) 3D printing technique. International Journal of Pharmaceutics, 2022.
-
Foda NH, Ali SM. Zolpidem tartrate. Profiles of Drug Substances, Excipients and Related Methodology, Elsevier, 2012.
-
Inoue Y, Nishida M, Kubota N, Koebis M, et al. Comparison of the treatment effectiveness between lemborexant and zolpidem tartrate extended-release for insomnia disorder subtypes defined based on polysomnography. Journal of Clinical Sleep Medicine, 2023.
-
Moorthy RS, Swetha G, Rondla R, Hu A, et al. Greener and whiter analytical method development and validation for determining the presence of zolpidem tartrate infused in apple juice using RP-HPLC. RSC Advances, 2024.
-
Naeemy A, Hosseini MG. Electromembrane-assisted electrochemical sensor for sensitive determination of Zolpidem in pharmaceutical formulations. Rendiconti Lincei. Scienze Fisiche e Naturali, Springer, 2025.
-
Wen Z, Xinhui H, Xingrui Y, Tingting Z, et al. Determination of zolpidem tartrate tablets after radiation by UHPLC. Pharmaceutical Care and Research, 2022.
-
Zhuravleva MV, Luchinina EV, Gorbachev NA, et al. The Use of Zolpidem in the Treatment of Acute and Chronic Insomnia. Neuroscience and Behavioral Physiology, Springer, 2025.