Τι είναι το ADENORYTHM
Η αδενοσίνη αποτελεί μία ενδογενή πουρινική νουκλεοσίδη η οποία ανευρίσκεται φυσιολογικά σε όλα τα κύτταρα του ανθρώπινου οργανισμού και διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στον ενεργειακό μεταβολισμό και τη νευροδιαβίβαση. Το φαρμακευτικό σκεύασμα ADENORYTHM (καθώς και άλλες εμπορικές ονομασίες όπως Adenocard, Adenoscan) περιέχει αδενοσίνη ως δραστικό συστατικό και χρησιμοποιείται κυρίως στην οξεία αντιμετώπιση υπερκοιλιακών ταχυαρρυθμιών. Η φαρμακευτική ουσία κυκλοφορεί με πολλές εμπορικές ονομασίες σε διάφορα μέρη του κόσμου, γεγονός που αντανακλά την ευρεία κλινική της χρησιμότητα στην καρδιολογική πρακτική.
Χημικά, η αδενοσίνη αποτελείται από μια αδενίνη συνδεδεμένη με μια ριβόζη μέσω β-Ν9-γλυκοσιδικού δεσμού. Ανήκει στη θεραπευτική κατηγορία C01EB10 σύμφωνα με την ανατομική-θεραπευτική-χημική ταξινόμηση (ATC), κατατασσόμενη στα καρδιολογικά σκευάσματα. Ο μηχανισμός δράσης της αδενοσίνης είναι πολυεπίπεδος και περιλαμβάνει την ενεργοποίηση των υποδοχέων αδενοσίνης Α1 στο μυοκάρδιο, ιδιαίτερα στον κολποκοιλιακό κόμβο. Φαρμακολογικές μελέτες σε πειραματόζωα έχουν καταδείξει ότι η εξωγενής χορήγηση αδενοσίνης ασκεί αρνητική δρομότροπη επίδραση στον κολποκοιλιακό κόμβο (AV node), επιβραδύνοντας τη μετάδοση των ηλεκτρικών ερεθισμάτων από τους κόλπους προς τις κοιλίες. Αυτή η επίδραση αποδίδεται στην ενεργοποίηση των υπεραγωγίμων διαύλων καλίου και την αναστολή των διαύλων ασβεστίου τύπου Τ, με αποτέλεσμα την υπερπόλωση της κυτταρικής μεμβράνης και τη μείωση του αυτοματισμού του κόμβου.
Η κλινική χρήση της αδενοσίνης βασίζεται στην ικανότητά της να διακόπτει προσωρινά τη μετάδοση των ηλεκτρικών σημάτων μέσω του κολποκοιλιακού κόμβου, γεγονός που την καθιστά εξαιρετικά αποτελεσματική στην αντιμετώπιση των υπερκοιλιακών ταχυκαρδιών που εξαρτώνται από κυκλώματα επαναεισόδου (reentry circuits) τα οποία περιλαμβάνουν τον κολποκοιλιακό κόμβο, όπως η κολποκοιλιακή οζώδης ταχυκαρδία επαναεισόδου (AVNRT). Η αδενοσίνη χορηγείται ενδοφλεβίως ως ταχεία βόλος ώθηση και έχει εξαιρετικά σύντομο χρόνο ημιζωής (λιγότερο από 10 δευτερόλεπτα), καθώς ταχέως απενεργοποιείται μέσω κυτταρικής πρόσληψης και μεταβολισμού από ενζυμικά συστήματα (Mogavero και συνεργάτες). Η φαρμακοκινητική της ιδιότητα αυτή εξηγεί τόσο την ταχεία έναρξη της αντιαρρυθμικής δράσης όσο και τη σύντομη διάρκεια των ανεπιθύμητων ενεργειών που μπορεί να προκληθούν, καθιστώντας την ιδιαίτερα ασφαλή για χρήση σε επείγουσες καταστάσεις.
Ενδείξεις για το ADENORYTHM
Το ADENORYTHM ενδείκνυται κυρίως για τη διάγνωση και θεραπεία των υπερκοιλιακών παροξυσμικών ταχυαρρυθμιών. Συγκεκριμένα:
- Οξεία διακοπή παροξυσμικής υπερκοιλιακής ταχυκαρδίας (PSVT), συμπεριλαμβανομένης της κολποκοιλιακής οζώδους ταχυκαρδίας επαναεισόδου (AVNRT) και της ορθόδρομης κολποκοιλιακής ταχυκαρδίας επαναεισόδου (AVRT) που σχετίζεται με σύνδρομο προδιέγερσης όπως το σύνδρομο Wolff-Parkinson-White
- Διαφορική διάγνωση ταχυαρρυθμιών ευρέος συμπλέγματος QRS, όπου η προσωρινή αναστολή της κολποκοιλιακής αγωγιμότητας βοηθά στην αποκάλυψη της υποκείμενης κολπικής δραστηριότητας
- Απεικονιστική μελέτη της αιματικής ροής του μυοκαρδίου κατά τη διάρκεια σπινθηρογραφήματος μυοκαρδίου με φαρμακολογική καταπόνηση (myocardial perfusion imaging)
Προφυλάξεις
Η χορήγηση αδενοσίνης απαιτεί προσοχή σε ασθενείς με ιστορικό βρογχόσπασμου ή χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας, καθώς μπορεί να προκαλέσει βρογχοσύσπαση. Αντενδείκνυται σε δεύτερου ή τρίτου βαθμού κολποκοιλιακό αποκλεισμό, σύνδρομο νοσούντος φλεβοκόμβου, και σε ασθενείς με γνωστή υπερευαισθησία στη δραστική ουσία. Ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα απαιτείται σε άτομα με μεταμόσχευση καρδιάς, όπου η απονεύρωση του οργάνου μπορεί να ενισχύσει την απάντηση στην αδενοσίνη.
Ειδικές προειδοποιήσεις για ηλικιωμένους, παιδιά και εγκύους για το ADENORYTHM
Στους ηλικιωμένους ασθενείς συνιστάται προσεκτική τιτλοποίηση της δόσης λόγω πιθανής μειωμένης καρδιακής λειτουργίας και παρουσίας συννοσηροτήτων. Στα παιδιά η αδενοσίνη χρησιμοποιείται με ασφάλεια αλλά σε χαμηλότερες αρχικές δόσεις (συνήθως 0,05-0,1 mg/kg σωματικού βάρους). Για τις εγκύους γυναίκες, η αδενοσίνη κατατάσσεται στην κατηγορία C σύμφωνα με την παλαιότερα ισχύουσα ταξινόμηση της FDA, υποδηλώνοντας ότι θα πρέπει να χορηγείται μόνο όταν τα οφέλη υπερτερούν των πιθανών κινδύνων, παρότι οι περιορισμένες κλινικές μελέτες δεν έχουν καταδείξει τερατογόνο δράση.
Παρενέργειες
Οι παρενέργειες της αδενοσίνης είναι συνήθως παροδικές λόγω του εξαιρετικά σύντομου χρόνου ημιζωής της. Περιλαμβάνουν:
- Καρδιαγγειακές: παροδικός κολποκοιλιακός αποκλεισμός, βραδυκαρδία, υπόταση, έξαρση αρρυθμιών (συμπεριλαμβανομένης κολπικής μαρμαρυγής)
- Αναπνευστικές: δύσπνοια, αίσθημα σφίξιμου στο στήθος, βρογχόσπασμος σε ευπαθή άτομα
- Νευρολογικές: ζάλη, κεφαλαλγία, παραισθησίες
- Γαστρεντερικές: ναυτία
- Άλλες: αίσθημα θερμότητας, έξαψη προσώπου, άλγος στο στήθος
Δοσολογία και χορήγηση
Η αδενοσίνη χορηγείται ως ταχεία ενδοφλέβια βόλος ώθηση μέσω μεγάλης περιφερικής φλέβας, ακολουθούμενη από άμεση έγχυση φυσιολογικού ορού. Η αρχική δόση για ενήλικες είναι συνήθως 6 mg. Εάν δεν επιτευχθεί διακοπή της ταχυαρρυθμίας εντός 1-2 λεπτών, χορηγείται δεύτερη δόση 12 mg και, εάν απαιτηθεί, τρίτη δόση 12 mg.
Τι να κάνω αν παραλείψω μια δόση ADENORYTHM;
Η ερώτηση αυτή δεν έχει εφαρμογή στην κλινική πράξη, καθώς η αδενοσίνη χορηγείται αποκλειστικά σε νοσοκομειακό περιβάλλον υπό την επίβλεψη ειδικευμένου ιατρικού προσωπικού για την οξεία αντιμετώπιση αρρυθμιών. Δεν πρόκειται για φάρμακο χρόνιας συντηρητικής αγωγής.
Υπερδοσολογία
Λόγω του εξαιρετικά σύντομου χρόνου ημιζωής της αδενοσίνης (λιγότερο από 10 δευτερόλεπτα), οι τοξικές επιδράσεις από υπερδοσολογία αναμένεται να είναι παροδικές. Η θεραπεία είναι κυρίως υποστηρικτική. Σε σοβαρές περιπτώσεις παρατεταμένου κολποκοιλιακού αποκλεισμού ή βραδυκαρδίας, η θεοφυλλίνη ή η αμινοφυλλίνη, που δρουν ως ανταγωνιστές των υποδοχέων της αδενοσίνης, μπορούν να αντιστρέψουν τις επιδράσεις.
Αλληλεπιδράσεις
Αλληλεπιδράσεις φαρμάκου-φαρμάκου
Η καφεΐνη και η θεοφυλλίνη αποτελούν ανταγωνιστές των υποδοχέων αδενοσίνης και μπορούν να μειώσουν δραματικά την αποτελεσματικότητα της αδενοσίνης, απαιτώντας υψηλότερες δόσεις. Αντίθετα, η διπυριδαμόλη ενισχύει τη δράση της αδενοσίνης αναστέλλοντας την κυτταρική της πρόσληψη, γεγονός που μπορεί να επεκτείνει και να εντείνει τις επιδράσεις της. Η συγχορήγηση με καρβαμαζεπίνη ενδέχεται να αυξήσει τον βαθμό του κολποκοιλιακού αποκλεισμού που προκαλείται από την αδενοσίνη. Ο ρόλος της αδενοσίνης στην ανοσορύθμιση και η σχέση της με διάφορους μεταβολικούς μηχανισμούς (Yegutkin και Boison) υπογραμμίζουν τη σημασία της προσεκτικής αξιολόγησης φαρμακολογικών αλληλεπιδράσεων.
Αλληλεπιδράσεις φαρμάκου-τροφής
Η κατανάλωση καφεΐνης (από καφέ, τσάι, ενεργειακά ποτά) μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα της αδενοσίνης λόγω της ρύθμισης ύπνου-εγρήγορσης που σχετίζεται με τους υποδοχείς αδενοσίνης. Οι ασθενείς θα πρέπει να ενημερώνονται να αποφεύγουν την κατανάλωση προϊόντων περιέχοντων καφεΐνη για τουλάχιστον 12-24 ώρες πριν από προγραμματισμένη χορήγηση αδενοσίνης για διαγνωστικούς σκοπούς.
Φύλαξη φαρμάκου
Το ADENORYTHM φυλάσσεται σε θερμοκρασία δωματίου (15-25°C), προστατευμένο από το φως. Δεν απαιτείται ψύξη. Τα φιαλίδια που δεν έχουν ανοιχτεί παραμένουν σταθερά μέχρι την ημερομηνία λήξης που αναγράφεται στη συσκευασία, ενώ μετά το άνοιγμα πρέπει να χρησιμοποιούνται άμεσα. Το φάρμακο δεν πρέπει να χρησιμοποιείται εάν το διάλυμα παρουσιάζει αλλοιώσεις όπως θολερότητα ή αλλαγή χρώματος.
Ιστορία του φαρμάκου
Η αδενοσίνη ανακαλύφθηκε το 1929 από τον Γερμανό βιοχημικό Albrecht Kossel κατά τη μελέτη των νουκλεϊκών οξέων, αν και οι καρδιολογικές της ιδιότητες αναγνωρίστηκαν πολύ αργότερα. Τη δεκαετία του 1960 παρατηρήθηκε η αρνητική χρονότροπη και δρομότροπη δράση της στο μυοκάρδιο, ενώ η κλινική της αξιοποίηση ως αντιαρρυθμικό άρχισε στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Στην Ελλάδα, η αδενοσίνη εισήχθη στην καρδιολογική πρακτική τη δεκαετία του 1990 και παραμένει θεμελιώδες εργαλείο στη διαχείριση οξέων υπερκοιλιακών ταχυαρρυθμιών στα ελληνικά νοσοκομεία.
Ανάλυση Δραστικής Ουσίας
Η δομική ανάλυση της αδενοσίνης αποκαλύπτει μια πουρινική βάση (αδενίνη) συζευγμένη με D-ριβόζη, σχηματίζοντας νουκλεοσίδη με μοριακό βάρος 267,24 Da. Η χημική της σταθερότητα επηρεάζεται από το pH του περιβάλλοντος, καθώς υπό όξινες συνθήκες υφίσταται υδρόλυση της γλυκοσιδικής σύνδεσης. Το ADENORYTHM διατίθεται σε υδατικό διάλυμα συγκέντρωσης 3 mg/ml, με ρυθμισμένο pH για βέλτιστη σταθερότητα και διατήρηση της φαρμακολογικής δραστικότητας. Η πουρινική δομή της αδενοσίνης της επιτρέπει να αλληλεπιδρά επιλεκτικά με τους υποδοχείς αδενοσίνης τύπου Α1, Α2Α, Α2Β και Α3 που εκφράζονται σε διάφορους ιστούς—οι υποδοχείς Α1 κυριαρχούν στο καρδιαγγειακό σύστημα και διαμεσολαβούν την αρνητική δρομότροπη δράση στον κολποκοιλιακό κόμβο.
Αποτελεσματικότητα
Το ADENORYTHM επιδεικνύει εξαιρετικά υψηλή αποτελεσματικότητα στη διακοπή των παροξυσμικών υπερκοιλιακών ταχυκαρδιών με ποσοστά επιτυχίας που προσεγγίζουν το 90-95% για την AVNRT. Η ταχύτατη έναρξη δράσης—συνήθως εντός λίγων δευτερολέπτων από την ενδοφλέβια χορήγηση—καθιστά την αδενοσίνη ιδανική για επείγουσες καρδιολογικές καταστάσεις όπου απαιτείται άμεση ανταπόκριση. Σε συγκριτικές μελέτες με άλλα αντιαρρυθμικά όπως η βεραπαμίλη και η διλτιαζέμη, η αδενοσίνη υπερτερεί σε ταχύτητα δράσης και ασφάλεια προφίλ λόγω του εξαιρετικά βραχέος χρόνου ημιζωής της. Ωστόσο, το ποσοστό υποτροπής παραμένει σχετικά υψηλό (10-15%), γεγονός που υποδηλώνει την ανάγκη συμπληρωματικής θεραπείας σε ορισμένες περιπτώσεις.
Πρόσθετες σημαντικές πληροφορίες
Η αδενοσίνη παρουσιάζει ιδιαίτερη συμπεριφορά σε ασθενείς με μεταμοσχευμένη καρδιά, όπου η απουσία παρασυμπαθητικής νεύρωσης ενισχύει την ευαισθησία των υποδοχέων στη δραστική ουσία, απαιτώντας σημαντική μείωση της δόσης (συχνά έως και 50%). Επιπλέον, η ανοσοκαταστολή που διαμεσολαβείται από την εξωκυττάρια αδενοσίνη στον καρκίνο αποτελεί σημαντικό πεδίο έρευνας που υπογραμμίζει την πολυδιάστατη βιολογική δράση αυτού του μορίου πέραν της καρδιολογικής εφαρμογής. Η αλληλεπίδραση με το αναπνευστικό σύστημα, ιδίως η πιθανότητα πρόκλησης βρογχόσπασμου μέσω διέγερσης των υποδοχέων Α2Β στους βρόγχους, επιβάλλει προσοχή σε ασθενείς με αναπνευστικά νοσήματα.
Ανάπτυξη ανθεκτικότητας
Η ανάπτυξη φαρμακολογικής ανθεκτικότητας στην αδενοσίνη δεν αποτελεί κλινικά σημαντικό ζήτημα στην οξεία θεραπεία αρρυθμιών, δεδομένου του επεισοδιακού τρόπου χορήγησής της. Ωστόσο, σε πειραματικά μοντέλα, η χρόνια έκθεση σε αδενοσίνη οδηγεί σε υπορρύθμιση των υποδοχέων Α1 στο μυοκάρδιο—ένα φαινόμενο που δεν έχει κλινικές επιπτώσεις για το ADENORYTHM λόγω του οξέος χαρακτήρα της θεραπείας.
Προκλινικές και Κλινικές Μελέτες
Οι προκλινικές μελέτες σε ζωικά μοντέλα κατέδειξαν την ικανότητα της αδενοσίνης να προκαλεί παροδικό κολποκοιλιακό αποκλεισμό χωρίς σημαντικές αιμοδυναμικές επιπτώσεις, ευρήματα που επιβεβαιώθηκαν σε πρώιμες κλινικές δοκιμές φάσης ΙΙ κατά τη δεκαετία του 1980. Οι κλινικές μελέτες φάσης ΙΙΙ τεκμηρίωσαν ποσοστά επιτυχίας άνω του 90% στη διακοπή της PSVT, οδηγώντας στην έγκριση της ουσίας από τις ρυθμιστικές αρχές. Η τριφωσφορική αδενοσίνη και ο ρόλος της στους ενεργειακούς μεταβολισμούς έχουν διερευνηθεί εκτενώς σε σχέση με διάφορες φυσιολογικές και παθολογικές καταστάσεις.
Μετεγκριτικές μελέτες, Φαρμακοεπαγρύπνηση και Φαρμακοκινητικά χαρακτηριστικά
Η φαρμακοεπαγρύπνηση του ADENORYTHM έχει καταγράψει σπάνιες αλλά σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες όπως παρατεταμένο κολποκοιλιακό αποκλεισμό και βρογχόσπασμο σε ευάλωτους πληθυσμούς. Τα φαρμακοκινητικά χαρακτηριστικά της αδενοσίνης είναι μοναδικά—η ουσία καταβολίζεται ενδοκυττάρια από την κινάση αδενοσίνης και την απαμινάση αδενοσίνης με χρόνο ημιζωής λιγότερο των 10 δευτερολέπτων, γεγονός που εξηγεί το άριστο προφίλ ασφαλείας παρά τις έντονες παρενέργειες.
Συγκριτική αποτελεσματικότητα
Συγκριτικά με την αδενοσίνη, τα ανταγωνιστικά φάρμακα όπως η βεραπαμίλη παρουσιάζουν μακρύτερο χρόνο ημιζωής και επομένως παρατεταμένες παρενέργειες. Η αδενοσίνη υπερέχει στις περιπτώσεις όπου η διάγνωση της αρρυθμίας δεν είναι σαφής, καθώς το διαγνωστικό όφελος από την παροδική αναστολή της κολποκοιλιακής αγωγιμότητας είναι ανεκτίμητο.
Συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις
Συστηματικές ανασκοπήσεις που συγκεντρώνουν δεδομένα από πολλαπλές randomized controlled trials επιβεβαιώνουν το υψηλό προφίλ αποτελεσματικότητας του ADENORYTHM στις υπερκοιλιακές ταχυκαρδίες, με αριθμό αναγκαίων θεραπειών (NNT) μικρότερο του 2—ένα από τα χαμηλότερα στην καρδιολογική φαρμακοθεραπεία.
Τρέχουσες ερευνητικές κατευθύνσεις και μελλοντικές προοπτικές
Οι σύγχρονες ερευνητικές προσπάθειες διερευνούν την εφαρμογή της αδενοσίνης σε νέα θεραπευτικά πεδία πέραν της καρδιολογίας. Η χρήση αδενοσίνης σε τοπικά σκευάσματα κατά της τριχόπτωσης αποτελεί καινοτόμο προσέγγιση που αξιοποιεί τις αγγειοδιασταλτικές και μεταβολικές ιδιότητες του μορίου. Επιπρόσθετα, ο ρόλος της εξωκυττάριας αδενοσίνης στη διαμόρφωση του ανοσολογικού μικροπεριβάλλοντος των όγκων ανοίγει προοπτικές για συνδυαστικές ανοσοθεραπευτικές προσεγγίσεις. Η ανάπτυξη εκλεκτικών αγωνιστών και ανταγωνιστών των διαφόρων υποτύπων υποδοχέων αδενοσίνης υπόσχεται πιο στοχευμένες θεραπευτικές παρεμβάσεις με μειωμένες παρενέργειες.
Συνοπτικά για το ADENORYTHM
Η αδενοσίνη (φάρμακο ADENORYTHM) συνιστά ενδογενή πουρινική νουκλεοσίδη με εξειδικευμένη καρδιολογική εφαρμογή στην οξεία αντιμετώπιση υπερκοιλιακών ταχυαρρυθμιών. Χορηγείται αποκλειστικά ενδοφλεβίως σε νοσοκομειακό περιβάλλον ως ταχεία βόλος ώθηση, προκαλώντας παροδική διακοπή της κολποκοιλιακής αγωγιμότητας με εξαιρετικά υψηλή αποτελεσματικότητα (90-95%). Αντενδείκνυται σε κολποκοιλιακό αποκλεισμό δεύτερου ή τρίτου βαθμού, σύνδρομο νοσούντος φλεβοκόμβου και σοβαρό βρογχόσπασμο. Οι παρενέργειες—παροδική υπόταση, δύσπνοια, κεφαλαλγία, έξαψη—υποχωρούν ταχύτατα λόγω του βραχυτάτου χρόνου ημιζωής (<10 δευτερόλεπτα). Απαιτείται προσοχή σε ασθενείς με μεταμόσχευση καρδιάς, αναπνευστικά νοσήματα και κατά τη συγχορήγηση με διπυριδαμόλη ή μεθυλοξανθίνες.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Η χορήγηση φαρμακευτικών ουσιών πρέπει να πραγματοποιείται αποκλειστικά κατόπιν ιατρικής συνταγής και καθοδήγησης. Το ενημερωτικό φύλλο οδηγιών κάθε σκευάσματος αποτελεί απαραίτητο εργαλείο για την ασφαλή χρήση. Το παρόν εγκυκλοπαιδικό κείμενο παρέχει πληροφορίες αναφορικά με τη συγκεκριμένη δραστική ουσία αποκλειστικά για μορφωτικούς σκοπούς και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού ή του παρέχοντος φαρμακευτική φροντίδα επαγγελματία.
Συχνές Ερωτήσεις
Τι είναι το φάρμακο ADENORYTHM και πότε χρησιμοποιείται;
Το ADENORYTHM περιέχει αδενοσίνη, μία φυσική νουκλεοσίδη που χορηγείται ενδοφλεβίως για την άμεση διακοπή παροξυσμικών υπερκοιλιακών ταχυκαρδιών όπως η AVNRT. Χρησιμοποιείται επίσης διαγνωστικά για την αποσαφήνιση αρρυθμιών και σε απεικονιστικές μελέτες μυοκαρδιακής αιμάτωσης. Η χορήγηση πραγματοποιείται αποκλειστικά σε νοσοκομειακό περιβάλλον υπό συνεχή καρδιακή παρακολούθηση. Απαιτείται ιατρική εκτίμηση για την καταλληλότητα της θεραπείας.
Πώς χορηγείται η αδενοσίνη και ποια είναι η συνήθης δοσολογία του ADENORYTHM;
Η αδενοσίνη χορηγείται ως εξαιρετικά ταχεία ενδοφλέβια βόλος ώθηση μέσω μεγάλης περιφερικής φλέβας, ακολουθούμενη άμεσα από έγχυση φυσιολογικού ορού. Η αρχική δόση είναι 6 mg για ενήλικες, με δυνατότητα κλιμάκωσης σε 12 mg εάν η αρρυθμία δεν διακοπεί. Στα παιδιά η δοσολογία υπολογίζεται βάσει σωματικού βάρους (0,05-0,1 mg/kg). Μόνο εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό καθορίζει και χορηγεί το ADENORYTHM.
Ποιες είναι οι συχνότερες παρενέργειες κατά τη χορήγηση ADENORYTHM;
Οι παρενέργειες του ADENORYTHM είναι συνήθως παροδικές και υποχωρούν εντός δευτερολέπτων. Περιλαμβάνουν έξαψη προσώπου, αίσθημα θερμότητας, άλγος στο στήθος, δύσπνοια, ζάλη και ναυτία. Σπανιότερα εμφανίζονται βρογχόσπασμος, παρατεταμένη βραδυκαρδία ή έξαρση άλλων αρρυθμιών. Η συντριπτική πλειονότητα των ανεπιθύμητων ενεργειών διαρκεί λιγότερο από ένα λεπτό. Κάθε ανησυχητικό σύμπτωμα πρέπει να αναφέρεται στον θεράποντα ιατρό.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί το ADENORYTHM σε εγκύους γυναίκες;
Η χρήση αδενοσίνης κατά την εγκυμοσύνη επιτρέπεται μόνο όταν τα θεραπευτικά οφέλη υπερτερούν σαφώς των πιθανών κινδύνων για το έμβρυο. Οι περιορισμένες κλινικές μελέτες δεν έχουν καταδείξει τερατογόνο δράση, αλλά η εμπειρία παραμένει ανεπαρκής. Για τον θηλασμό υπάρχουν ελάχιστα δεδομένα. Η απόφαση χορήγησης του ADENORYTHM σε έγκυο ή θηλάζουσα λαμβάνεται αποκλειστικά από καρδιολόγο αφού σταθμιστούν προσεκτικά όλοι οι παράγοντες.
Τι πρέπει να αποφύγω πριν τη χορήγηση ADENORYTHM;
Η κατανάλωση καφεΐνης (καφές, τσάι, ενεργειακά ποτά) και η λήψη θεοφυλλίνης μειώνουν δραματικά την αποτελεσματικότητα της αδενοσίνης καθώς αποτελούν ανταγωνιστές των υποδοχέων της. Συνιστάται αποχή από καφεΐνη τουλάχιστον 12-24 ώρες πριν από προγραμματισμένη χορήγηση ADENORYTHM. Η διπυριδαμόλη αντίθετα ενισχύει τη δράση της αδενοσίνης. Ο ιατρός πρέπει να ενημερώνεται για όλα τα λαμβανόμενα φάρμακα και συμπληρώματα.
Πόσο γρήγορα δρα το ADENORYTHM και πόσο διαρκεί η δράση του;
Η αδενοσίνη εμφανίζει την ταχύτερη έναρξη δράσης μεταξύ όλων των αντιαρρυθμικών φαρμάκων, με αποτέλεσμα που εκδηλώνεται εντός 10-30 δευτερολέπτων από την ενδοφλέβια χορήγηση. Ο χρόνος ημιζωής είναι εξαιρετικά σύντομος (<10 δευτερόλεπτα), γεγονός που εξηγεί τόσο την ταχεία υποχώρηση των παρενεργειών όσο και την ανάγκη για άμεση βόλος ώθηση. Η παροδικότητα της δράσης αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα ασφαλείας του ADENORYTHM.
Χρειάζεται νοσηλεία για τη χορήγηση του φαρμάκου ADENORYTHM;
Η χορήγηση αδενοσίνης πραγματοποιείται υποχρεωτικά σε νοσοκομειακό ή ειδικά εξοπλισμένο ιατρικό περιβάλλον με δυνατότητα συνεχούς ηλεκτροκαρδιογραφικής παρακολούθησης και άμεσης πρόσβασης σε εξοπλισμό αναζωογόνησης. Το ADENORYTHM δεν διατίθεται για οικιακή χρήση και απαιτεί εξειδικευμένο προσωπικό για την ασφαλή του διαχείριση. Μετά τη χορήγηση συνιστάται παρακολούθηση για σύντομο χρονικό διάστημα. Η ιατρική παρακολούθηση είναι απαραίτητη καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπευτικής παρέμβασης.
Βιβλιογραφία
- Cheng X, Cai H, Li X, Zhang Y, Li S, Li Y, Hu N, Lui S. Reversing adenosine-mediated immunosuppression in triple-negative breast cancer by synergistic chemo-immunotherapy via stimuli-responsive nanomedicines. eBioMedicine, 2026.
- Li M, Lin H, Zhuo R, Li B, Lin Y, Chen Y, Fan Z. The changes of antioxidant system, membrane integrity and phenolics metabolism participate in bongkrekic acid and adenosine triphosphate-mediated energy status. Postharvest Biology and Technology, 2026.
- Mogavero MP, Lanza G, Quercia A. Evaluating the adenosine hypothesis of Restless legs syndrome and its implications for current and future treatment strategies. Expert Review of Neurotherapeutics, 2026.
- Reichert CF, Deboer T, Landolt HP. Adenosine, caffeine, and sleep–wake regulation: state of the science and perspectives. Journal of Sleep Research, 2022.
- Sun Y, Gu P, Yin J, Luo C. A sensitive chemiluminescence aptasensor for adenosine detection based on a nucleic acid cycle amplification strategy. Microchimica Acta, 2026.
- Szendzielorz E, Spiewak R. Adenosine as an active ingredient in topical preparations against hair loss: A systematic review and meta-analysis of published clinical trials. Biomolecules, 2025.
- Yegutkin GG, Boison D. ATP and adenosine metabolism in cancer: exploitation for therapeutic gain. Pharmacological Reviews, 2022.
- Yu T, Li X, Wang C, Yang Y, Fu X, Li T, Wang W. Lactylation of mitochondrial adenosine triphosphate synthase subunit alpha regulates vascular remodeling and progression of aortic dissection. PMC, 2025.
- Zhang X, Chen X, Meng X, Wu Y, Gao J, Chen H, Li X. Extracellular adenosine triphosphate: A new gateway for food allergy mechanism research? Food Chemistry, 2025.
- Zhulai G, Oleinik E, Shibaev M, Ignatev K. Adenosine-metabolizing enzymes, adenosine kinase and adenosine deaminase, in cancer. Biomolecules, 2022.